Het geografisch middelpunt van België: hoe wordt het bepaald en waar ligt het?

Het idee dat een land of regio één middelpunt heeft, spreekt tot de verbeelding. Het Nationaal Geografisch Instituut (NGI) berekent het punt wanneer het daarom gevraagd wordt, want het kan zich verplaatsen. Maar hoe gaat dat in zijn werk?

Hoe bereken je het geografisch middelpunt van een gebied?

Wanneer we spreken over het geografisch middelpunt van een land of regio, bedoelen we het geometrisch zwaartepunt van de polygoon die het grondgebied vormt. Ward Verlinden, directeur cartografie bij het NGI, legt in de podcast Radio Roels uit hoe we daarbij tewerk gaan.

Bij een eenvoudige vorm, zoals een rechthoek, ligt dat zwaartepunt op het snijpunt van de symmetrieassen. België en zijn gewesten hebben echter grillige grenzen, waardoor een complexere berekening nodig is.

Om tot het zwaartepunt van een geografisch gebied te komen, wordt eerst het volledige grondgebied voorgesteld als een complexe polygoon. Die polygoon wordt vervolgens wiskundig opgedeeld in kleine oppervlaktes waarvan het zwaartepunt eenvoudig te bepalen is. Door al die deelzwaartepunten te combineren, bereken je de gemiddelde locatie van alle punten die deel uitmaken van de polygoon. Zo kom je tot het geografisch middelpunt (geometrisch zwaartepunt) van het volledige gebied.

Het middelpunt ligt niet definitief vast. Wanneer de grenzen verschuiven, verschuift het middelpunt mee. Dat gebeurde bijvoorbeeld in 2018, toen enkele hectaren enclaves in de Maas opnieuw Nederlands grondgebied werden nadat een grondruilverdrag in werking trad. Het gebeurt niet vaak, maar wanneer dat gevraagd wordt, zal het NGI het geografisch middelpunt opnieuw berekenen.

Waar ligt het midden van België?

Het huidige geografisch middelpunt van België ligt in het dorpje Nil-Saint-Vincent, een deelgemeente van Walhain (Waals-Brabant). Wie het punt wil bezoeken, vindt er een klein monument en een rustige landelijke omgeving.

En het geometrisch zwaartepunt van Vlaanderen?

Het middelpunt van Vlaanderen ligt in Opdorp (Buggenhout), op zo’n 100 meter van het drieprovinciënpunt waar Oost-Vlaanderen, Antwerpen en Vlaams-Brabant elkaar raken. Het punt ligt in een bosrijke omgeving waar verschillende wandel- en fietsroutes elkaar kruisen.

Het geografisch middelpunt van Vlaanderen wordt al langer gemarkeerd met een monument, maar dat wordt dit voorjaar uitgebreid. De locatie krijgt een mooie upgrade, zodat het punt een rustpunt wordt voor de vele wandelaars en fietsers. Zo wordt het punt aangekleed met nieuwe zitbanken, speelstammen voor kinderen en nieuwe aanplanting van bomen. Via een wandelweg wordt het ook verbonden met het drieprovinciënpunt.

Lees voor meer informatie het VRT NWS-artikel.

En waar vind ik het geografisch middelpunt van Wallonië?

Het geografisch centrum van Wallonië bevindt zich dan weer in Spontin, deelgemeente van Yvoir. Ook daar kan je prachtige wandel- en fietstochten maken.

Bekijk voor inspiratie ons aanbod aan toeristische kaarten in de webshop.

Beeld: ChatGPT