Betrouwbare en toegankelijke geospatiale diensten en gegevens: pijlers voor veiligheid en veerkracht
In een context waarin onze samenlevingen steeds meer steunen op onderling verbonden infrastructuren, zijn de nauwkeurigheid, betrouwbaarheid en continuïteit van geospatiale gegevens van essentieel belang geworden. Verschillende dialogen waaraan het NGI in 2025 heeft bijgedragen, met name seminars, ontmoetingen met Defensie en internationale conferenties, bevestigen telkens opnieuw dezelfde vaststelling: geografische informatie ligt aan de grondslag van de veiligheid en veerkracht van kritieke systemen en is daarmee de onzichtbare maar essentiële basis voor de weerbaarheid van onze moderne samenleving.
De DGI-conferentie “Geospatial Intelligence for Defence & Security”, die plaatsvond van 10 tot 12 februari in Londen en waaraan Jan De Waele, Adviseur-generaal van het NGI, deelnam, benadrukte het toenemende belang van geo-intelligentie in het nationale veiligheidsbeleid. Centraal stonden investeringen in nationale veiligheid en spatiale samenwerking, de versterking van cyberveiligheid dankzij technologische innovaties, het gebruik van open data in operationele geospatiale intelligentie en de toepassing van artificiële intelligentie om de besluitvorming te versnellen. In deze context blijkt het versterkte partnerschap tussen het NGI en Defensie een belangrijke hefboom te zijn, die toelaat om expertise, gegevens en operationele capaciteiten te bundelen om effectiever in te spelen op veiligheidsuitdagingen en te anticiperen op crisissen. In een voortdurend veranderende veiligheidscontext wordt de beschikbaarheid van gezaghebbende, nauwkeurige en actuele geografische informatie een doorslaggevende factor voor een snelle, doeltreffende besluitname.
Het seminar dat op 13 november georganiseerd werd door AM/FM-GIS Belux en het Koninklijk Hoger Instituut voor Defensie (KHID) was gewijd aan de continuïteit van geospatiale diensten en gegevens in crisissituaties. Het benadrukte in het bijzonder het belang van een zo permanent mogelijke toegang tot deze strategische gegevens, die essentieel zijn voor de hulpdiensten, militaire strijdkrachten en talrijke professionals. Tijdens het seminar, waar deskundigen uit de publieke, private, academische en militaire sectoren bijeenkwamen, werden strategieën, ervaringen en oplossingen om de toegang tot en het gebruik van geospatiale informatie te optimaliseren, besproken. Ook de innovatieve oplossingen in navigatie en in de lucht- en ruimtevaart kwamen aan bod. Ingrid Vanden Berghe, Administrateur-generaal van het NGI, Jeffrey Verbeurgt van de dienst Geodesie en Rink W. Kruk van de dienst PM/Broker presenteerden daarbij het standpunt van het NGI. In een omgeving waarin veiligheids-, klimaat- of geopolitieke crisissen snel de toegang tot geografische gegevens kunnen verslechteren, blijft het NGI investeren in zijn geobrokerrol om de uitwisseling van gegevens tussen Belgische instanties te bevorderen.
De vereiste van nauwkeurigheid en betrouwbaarheid van geografische gegevens geldt ook op het gebied van de luchtvaartveiligheid. Tijdens de Geo Day 2025, die in mei werd georganiseerd door het Defence Geospatial Centre (DGC), benadrukte het NGI zijn rol als federaal geobroker in het kader van eTOD (electronic Terrain and Obstacle Data). Het meldingsplatform voor luchtvaartobstakels is het resultaat van een samenwerking tussen Defensie (COMOPSAIR), de FOD Mobiliteit en Vervoer, het NGI (in samenwerking met GIM) en Skeyes. Het speelt een cruciale rol voor de luchtvaartveiligheid door op nauwkeurige en betrouwbare wijze informatie te centraliseren over nieuwe of gewijzigde luchtvaartobstakels, alsook over significante veranderingen in het reliëf. In afwachting van een wettelijk kader dat het gebruik ervan verplicht maakt, beantwoordt eTOD aan een reële en belangrijke behoefde voor talrijke actoren en gebruikers van het luchtruim. De thematische kaart LowAir van het NGI vult dit ecosysteem aan door de navigatie op lage hoogte te ondersteunen met luchtvaartinformatie over het gehele Belgische grondgebied en een deel van de grensgebieden.
Of het nu gaat om het waarborgen van de luchtvaartveiligheid, het ondersteunen van geo-innovatie op het gebied van Defensie of het verzekeren van crisisbeheer: de toegankelijkheid en betrouwbaarheid van geografische informatie zijn rechtstreeks bepalend voor onze collectieve veerkracht. Via zijn nationale activiteiten en zijn actieve deelname aan internationale netwerken draagt het NGI volop bij aan deze strategische uitdaging, door toe te zien op de kwaliteit, de integratie en de benutting van geospatiale gegevens ten dienste van de veiligheid en de samenleving.
Deze dynamiek sluit ook aan bij de visie van de Algemene directie van het NGI op de 9e editie van BeGeo, die in 2026 in Brussels Expo plaatsvindt met als thema “Geo-intelligentie voor een veerkrachtige toekomst”. Daarmee wordt de centrale rol van geospatiale informatie onderstreept bij het versterken van de weerbaarheid van onze samenleving tegen de uitdagingen van morgen.