Wat ons afvalwater vertelt: NGI en Sciensano ontsluiten de data

Het NGI heeft tal van soms verrassende partnerschappen met een directe meerwaarde voor de samenleving. Een mooi voorbeeld daarvan is de samenwerking met Sciensano, het federale onderzoeksinstituut voor de volksgezondheid, de diergezondheid en de voedselveiligheid van België.

2025 ondertekenden Sciensano en het NGI een samenwerkingsovereenkomst om geografische data over de volksgezondheid beter te verspreiden. Sindsdien werd het aanbod aan epidemiologische monitoringgegevens van Sciensano op geo.be uitgebreid. Geo.be is het federale referentieportaal dat specifieke datasets en bronnen rond geografische informatie in België centraliseert. Het wordt door het NGI beheerd en werd ontwikkeld in het kader van de implementatie van de Europese INSPIRE-richtlijn, die de uitwisseling van geodata binnen de Europese Unie bevordert.

De samenwerking met Sciensano omvatte in eerste instantie datasets met betrekking tot de concentraties SARS-COV2 in het water, die al langer beschikbaar waren op geo.be. Later werden bijkomende datasets toegevoegd, namelijk over influenza, RSV en PMMoV. Deze gegevens worden altijd gecombineerd met bijkomende metagegevens die relevant zijn voor de verdere interpretatie, zoals de debieten van zuiveringsinstallaties (de meetpunten) en de bevolkingsgroepen die zij bedienen.

Sinds maart 2026 is een bijkomende dataset beschikbaar op geo.be, met name de concentraties van psychoactieve stoffen (drugs) in het afvalwater. Het grote voordeel van deze meetmethode is dat ze resultaten opleveren die accuraat, objectief en kwantificeerbaar zijn. Gelijktijdig met de eerste publicatie van deze brondata op geo.be bracht Sciensano ook een rapport naar buiten dat de bevindingen van een groot drugsonderzoek op basis van deze gegevens beschrijft. De resultaten van dat rapport bleven niet onopgemerkt in de pers: onder meer VRT Nieuws, De Tijd, De Standaard en De Morgen berichtten erover.

Met deze sterke samenwerking draagt het NGI alweer bij tot betrouwbare, publiek beschikbare data en waardevolle onderzoeksresultaten.

Benieuwd welke gegevens je zoal terugvindt op geo.be? Volg de gloednieuwe LinkedInpagina om op de hoogte te blijven van het laatste nieuws rond het federale geodataportaal.