Houthalen-Helchteren, 07 november 2025 – Persbericht
Minister van Defensie Theo Francken bracht een terreinbezoek aan de geodetische infrastructuur die door het Nationaal Geografisch Instituut (NGI) wordt ontwikkeld en beheerd in de regio Limburg, onder meer op en rond de militaire site “Pampa Range” van de luchtmachtbasis Kleine Brogel. Het Belgische coördinatensysteem, beheerd door het NGI, is een cruciale pijler voor zowel civiele als militaire toepassingen in België. Het bezoek, op initiatief van het NGI, had tot doel het strategische belang van veerkrachtige geodetische infrastructuur onder de aandacht te brengen. Tijdens het bezoek werd tevens de voltooiing gevierd van een grootschalig geodetisch project van het NGI, waarbij een nationaal netwerk van merktekens gerealiseerd werd waarvan de coördinaten heel nauwkeurig bepaald zijn.
De minister en zijn delegatie werden ontvangen door de Algemene Directie van het NGI – Mevrouw Ingrid Vanden Berghe en De Heer Jan De Waele – en NGI-experten in geodesie. Kolonel Bert Thurman, groepscommandant van de Vlieggroep van de luchtmachtbasis Kleine Brogel was ook aanwezig. Het programma startte bij een 3D-merkteken van het nieuwe nationale geodetische netwerk, op enkele honderden meters van de militaire luchtmachtbasis. Met dit merkteken vervolledigt het NGI een netwerk van meer dan 2500 referentiepunten over het Belgische grondgebied waarvan de coördinaten heel nauwkeurig bepaald zijn. Vervolgens bezocht de delegatie de militaire site “Pampa Range”, waar zich een “Integrated Geodetic Reference Station” bevindt. Deze permanente installatie volgt dag en nacht de signalen van navigatiesatellieten en is uitgerust met reflectoren die signalen van radarsatellieten weerkaatsen. Ter plaatse kreeg de minister toelichting over hoe deze geodetische infrastructuur – en de precieze metingen die ze mogelijk maakt – de ruggengraat vormt van betrouwbare satellietdiensten. De toepassingen strekken zich uit van burgerlijke navigatie tot defensie, infrastructuurbeheer en strategische planning. Het bezoek werd afgesloten met een presentatie over de toekomstvisie op geodesie van het NGI, waarin de nadruk lag op nationale veerkracht, technologische innovatie en internationale samenwerking.
“Vandaag ben ik met het NGI op pad gegaan, om kennis te maken met de infrastructuur van het Belgische geodetische netwerk en de uitstekende kwaliteit van het werk van het NGI in dat verband. Als bevoorrechte partner van Defensie ontwikkelt en onderhoudt het NGI de referentiestructuren en de competenties die bijdragen aan de veiligheid, veerkracht en dienstverlening van onze samenleving.
De geodetische taken die het NGI opneemt vormen een onmisbare schakel binnen een breder geheel dat de positionerings-, navigatie- en synchronisatiediensten (PNT) mogelijk maakt — essentiële diensten die telecommunicatie, elektriciteitsnetwerken, de financiële sector en militaire operaties ondersteunen en die vandaag hoofdzakelijk via satellieten verlopen. De bijdrage van het NGI aan de uitbouw van een robuuste, geïntegreerde PNT-architectuur die ook in moeilijke omstandigheden kan functioneren is strategisch van groot belang voor België.”
Theo Francken, Minister van Defensie
“Geodesie is een wetenschqp die nog te weinig bekend is bij het grote publiek, maar die van fundamenteel belang is voor de veerkracht van onze samenleving. Een goed functionerend wereldwijd geodetisch netwerk is namelijk essentieel om de continuïteit te garanderen van systemen die cruciaal zijn voor onze economie, defensie en veiligheid. Concreet ondersteunt het technologieën die burgers dagelijks gebruiken en die gebaseerd zijn op positionering en tijdsbepaling. Het raakt aan vrijwel alle domeinen, aangezien alles altijd ergens plaatsvindt. Onder meer door middel van internationale samenwerking verhoogt het NGI, dat verantwoordelijk is voor het Belgisch geodetische netwerk, zijn investeringen en expertise op dit gebied, dat als steeds strategischer wordt beschouwd.”
Ingrid Vanden Berghe, Administrateur-generaal Nationaal Geografisch Instituut
Officiële afsluiting van het 3D-puntenproject
Het 3D-punt dat tijdens dit bezoek werd voorgesteld, is een van de laatste referentiepunten die door het NGI zijn geïnstalleerd in het kader van het nationale 3D-project. Met dit omvangrijke project, dat in zeven jaar tijd werd voltooid, zorgde het NGI voor een netwerk van 2.500 geodetische referentiepunten verspreid over het Belgische grondgebied. Elk van deze punten werd met hoge nauwkeurigheid ingemeten, zowel via de klassieke methode van optische waterpassing als met moderne GNSS-metingen. Dankzij dit netwerk kunnen gebruikers in heel België werken binnen een uniform en betrouwbaar coördinatensysteem en het laat hen ook toe hun GNSS-apparatuur hierop te ijken of te controleren. De veldexpertise en inzet van het NGI zorgen ervoor dat de Belgische geodetische netwerken toonaangevend blijven en burgers zekerheid bieden bij het gebruik van coördinaten en hoogtemetingen. Dit vormt een belangrijke meerwaarde voor tal van sectoren — zoals infrastructuurbeheer, ruimtelijke planning en publieke geodata — die allen afhankelijk zijn van precieze en betrouwbare positioneringsinformatie.
Het NGI garandeert essentiële technische kennis voor Defensie
Aan de hand van een “Integrated Geodetic Reference Station” (GPS/GNSS-antenne en InSAR-reflectoren) op de “Pampa Range” lichtte het NGI toe hoe geodetische metingen de basis vormen voor het bepalen van fundamentele geodetische producten, zoals de positie en oriëntatie van de Aarde in de ruimte. Deze producten zijn onmisbaar voor het correct functioneren van satellieten, die hun nauwkeurigheid en stabiliteit aan geodetische referentiesystemen ontlenen. Vanuit die context ging de toelichting dieper in op de Positioning, Navigation and Timing (PNT)-diensten die vandaag hoofdzakelijk via satellieten worden geleverd. Zo zorgen navigatiesatellieten zoals GPS en Galileo niet alleen voor correctie positiebepaling, maar zijn deze systemen ook ’s werelds belangrijkste leverancier van nauwkeurige tijdssignalen. De wetenschappelijke basis die hiervoor nodig is staat op dit moment wereldwijd onder druk, en meer structurele aandacht wereldwijd hiervoor is absoluut nodig, zowel in de opleiding, de investeringen in observatoria als in de ondersteuning van wetenschappelijk onderzoek.
Omdat plaats- en tijdbepaling cruciaal zijn voor het functioneren van onze samenleving — van elektriciteitsdistributie en telecommunicatie tot financiële transacties en Defensie — is het daarnaast essentieel dat België en Europa ook inzetten op aanvullende (Complementary PNT (C-PNT)) en alternatieve systemen (Alternative PNT (A-PNT)). Alleen zo kunnen we de continuïteit van deze vitale diensten verzekeren, ook bij verstoringen of uitval van satellietsystemen, of dat nu het gevolg is van een zonnestorm, technische problemen met satellieten, of bewuste jamming en spoofing van de signalen om de systemen te ontregelen.
Over het NGI, bevoorrechte partner van Defensie
Het Nationaal Geografisch Instituut (NGI) is het nationaal cartografisch agentschap van België en staat onder de voogdij van de minister van Defensie. Het NGI produceert geografische referentiegegevens voor het Belgische grondgebied en stelt deze ter beschikking in diverse vormen, waaronder topografische kaarten in zowel analoog als digitaal formaat. Als beheerder van het Belgische geodetische referentiesysteem staat het Instituut garant voor geodetische netwerken van consistente kwaliteit die het volledige land dekken. Tegelijk speelt het NGI actief in op de maatschappelijke en technologische uitdagingen van vandaag en morgen. Het Instituut heeft zijn rol van “geobroker” – makelaar in geografische informatie – en zijn innovatievermogen versterkt door strategische partnerschappen aan te gaan met relevante actoren uit de publieke en private sector, evenals met academische en wetenschappelijke instellingen. Het NGI wil een open, betrouwbare en toekomstgerichte partner zijn, die het algemeen belang dient en actief bijdraagt aan de duurzame ontwikkeling van de samenleving.
Het NGI is al van bij zijn oprichting verantwoordelijk voor het beschikbaar stellen van geodata ten behoeve van Defensie, in het kader van militaire samenwerkingsinitiatieven van de NAVO en Europa. Deze diensten voor Defensie nemen een centrale plaats in binnen de activiteiten van het NGI. Het partnerschap tussen het NGI en Defensie werd verankerd in een samenwerkingsovereenkomst die op 5 december 2023 werd ondertekend. Een belangrijk element daarin is de erkenning van het NGI als strategische partner en geo-expertisecentrum binnen Defensie. De overeenkomst bevat ook modaliteiten met betrekking tot personeelsmobiliteit tussen beide instellingen via detachering, outplacement, het reservekader of consultancydiensten..
Website: ngi.be
Perscontacten: Communicatiedienst NGI comcel@ngi.be. Elke De Coster (NL – 0473 29 33 03) en Sandrine D’Hoedt (FR – 0471 44 12 98)
